Neurodivergentie

We zijn als mens allemaal anders, we willen allemaal gezien en begrepen worden en liefst zoveel mogelijk onszelf zijn. Thuis, maar zeker op het werk, waar we veel tijd doorbrengen. Mensen met een niet gemiddelde gebruiksaanwijzing die begrepen kan worden vanuit het begrip neurodivergentie kunnen wij begeleiden bij uitdagingen op werkgebied. Studio Binnenwerk richt zich daarbij specifiek op hoogintelligente medewerkers, bij wie neurodivergente kenmerken vaak subtieler en complexer samenspelen met een sterk cognitief vermogen.

Steeds meer werkgevers krijgen te maken met medewerkers die op een andere manier denken, werken of prikkels verwerken. Begrip hiervan helpt om talent beter te benutten, uitval te voorkomen en teams effectiever te laten samenwerken.

Wat is neurodivergentie?

Neurodivergentie is een verzamelterm voor natuurlijke verschillen in hoe hersenen informatie verwerken, aandacht reguleren en prikkels verwerken. Het gaat om variatie in denken en functioneren, niet om een tekortkoming. Voor werkgevers is het vooral relevant om te begrijpen hoe deze verschillen doorwerken in samenwerking, communicatie en werkprestaties, zodat functies, teams en aansturing daarop kunnen worden afgestemd.

Wat valt onder neurodivergentie?

Autisme (ASS)

Beschrijving: Autisme is een manier van informatieverwerking die van invloed is op sociale interactie, communicatie, prikkelverwerking en de behoefte aan voorspelbaarheid en structuur. De uitingsvorm verschilt sterk per persoon; bij volwassenen, en zeker bij mensen met een hoge intelligentie, kan het beeld subtiel zijn doordat er jarenlang onbewust is gecompenseerd.

Uitdagingen op werkgebied: moeite met ongeschreven sociale regels en informele communicatie, overprikkeling door omgevingsfactoren (open kantoren, geluid, licht), behoefte aan duidelijke instructies en voorspelbare structuur, spanning bij onverwachte veranderingen, en vermoeidheid door voortdurend compenseren in sociale situaties.

ADHD / ADD

Beschrijving: ADHD, en de meer aandachtsgerichte variant ADD, betreft verschillen in aandachtsregulatie, executieve functies en prikkelverwerking. Dit uit zich bij volwassenen lang niet altijd als zichtbare onrust, maar vaker als innerlijke rusteloosheid, moeite met structureren en wisselende energie.

Uitdagingen op werkgebied: moeite met langdurige concentratie bij routinetaken, uitstelgedrag, moeite met plannen en prioriteren, snelle afleidbaarheid door prikkels, wisselende productiviteit, en risico op overbelasting door voortdurend compensatiegedrag.

Hoogbegaafdheid

Beschrijving: Hoogbegaafdheid gaat niet alleen om een hoog IQ, maar ook om intensiteit, snelle informatieverwerking, een sterk analytisch en associatief vermogen, en een grote behoefte aan zingeving en complexiteit.

Uitdagingen op werkgebied: onderpresteren of verveling bij onvoldoende uitdaging, moeite met aansluiting bij collega’s, perfectionisme, weinig voldoening bij werk dat als weinig zinvol wordt ervaren, overprikkeling door veel gelijktijdige input, en verhoogd risico op overspannenheid door een hoge interne lat.

Overige vormen (kort)

Dyslexie — verschillen in de verwerking van geschreven taal. Uitdaging: tijdsdruk bij lees- en schrijftaken, verslaglegging.

Dyscalculie — verschillen in de verwerking van rekenkundige informatie. Uitdaging: functies met veel cijfermatig werk.

Tourette — onwillekeurige tics. Uitdaging: sociale onzekerheid, concentratie onder stress.

Hooggevoeligheid (HSP) — sterke prikkelverwerking en empathisch vermogen. Uitdaging: overprikkeling in drukke omgevingen, snellere vermoeidheid.

Deze uitleg is bedoeld om werkgevers en HR meer begrip te geven van neurodivergentie op de werkvloer. Het is geen diagnostisch instrument en niet bedoeld om zelf vast te stellen of iemand een van deze profielen heeft. Voor diagnostisch onderzoek verwijzen wij door naar onze vaste partner De Vrije Denker.

Coaching

Coaching voor neurodivergentie medewerkers helpt om hier meer inzicht in te krijgen, specifiek gericht op functioneren in werk. In de gesprekken staat centraal dat de medewerker zichzelf beter leert begrijpen in zijn of haar manier van denken, werken en samenwerken.

Het doel van de coaching is meer inzicht te krijgen in hoe deze manier van functioneren zich uit op de werkvloer, zodat er ruimte ontstaat voor andere keuzes en een betere match tussen medewerker, functie en team.

Een coachingstraject bestaat meestal uit vijf tot tien gesprekken, startend met een kennismaking en een intake waarin doelen en een plan van aanpak worden geformuleerd. Dit plan kan gedurende het traject worden bijgesteld.

Bij Studio Binnenwerk werken coaches met een psychologische achtergrond en specifieke kennis van neurodivergentie op de werkvloer. Speelt er een vraag rond diagnostiek, dan verwijzen we door naar onze vaste partner De Vrije Denker.